“Een synopsis is een koud ding.”

— J. B. Priestley Engels roman- en toneelschrijver

HET EERSTE, OF HET LAATSTE, WAT DE UITGEVER VAN JE LEEST

De Synopsis

Categorie: Strategie

door


Na maanden van schrijven is je manuscript dan eindelijk gereed. En dat komt goed uit; aan de horizon lonkt nog steeds die welverdiende zonvakantie. Voor jou het ideale moment om je geesteskind eens los te laten. Blauwe stranden, een zonsondergang... het lijkt wel een dagdroom, en helaas, dat was het ook. Terwijl de backpack ongeopend in de kast verdwijnt, zijn je gedachten alweer bij het schrijven van de... synopsis.

Onrealistisch is een dergelijk scenario niet, maar anders dan veel blogs je doen geloven, schrijven veel ervaren auteurs de synopsis eigenlijk al voorafgaand aan het manuscript. Niet omdat een annuleringsverzekering voor synopsisaal-gestrande-schrijvers onhaalbaar is, maar vooral omdat schrijvers in dat stadium nog niet te diep geworteld zijn in hun eigen verhaal. Dat dit voor een goede synopsis belangrijk is, zullen we verderop zien.

De functie van de synopsis

Zowel bij fictie als non-fictie vervult de synopsis eenzelfde functie. Het betekent letterlijk samenvatting; inhoudelijk bestrijkt het echter veel meer dan dat. Het is een soort van (literair) businessplan waarmee je een uitgever probeert over te halen om te investeren in jouw manuscript. Dit lijkt makkelijk, maar in de praktijk wordt minder dan 1 procent van alle boekinzendingen daadwerkelijk uitgegeven. In tegenstelling tot een ondernemersbank, weegt de uitgever naast financiële ook artistieke aspecten mee in zijn/haar besluit. Dat maakt de synopsis tot een belangrijke strategische schakel in ieder boekproject. Sterker nog: zonder een goed geschreven synopsis zal een uitgever een manuscript niet inkijken. En dat is natuurlijk geen prettig vooruitzicht. Gelukkig bestaan er wel enkele richtlijnen die je helpen bij het schrijven van een synopsis.

Een gepubliceerd boek.

De synopsis van een boek laat zich ook prima visualiseren.

Daaraan vooraf gaat eerst nog de begeleidende brief die de synopsis en het manuscript vergezelt. Hierin presenteer je kort het manuscript en ga je in op het genre en de doelgroep. Normaliter vindt de overdacht van deze drie documenten plaats aan het eind van je schrijfproject. Alhoewel veel schrijvers deze weg bewandelen, zijn er situaties denkbaar waarin het zinvol is om daarvan af te wijken. Bijvoorbeeld wanneer eerst veel (kostbare) research moet worden verricht. Dit risico kun je beter niet aangaan zonder voorafgaande zekerheid omtrent de publicatie van je boek. In zo'n geval schrijf je liever eerst een boekvoorstel waarin jij het boekconcept/idee aantrekkelijk uitwerkt. Gelukkig heeft zo'n voorstel veel raakvlakken met een synopsis.

Wat zet je in de synopsis?

Er zijn een aantal elementen die in een overtuigende synopsis niet mogen ontbreken. Deze vind je in de lijst hieronder. De opsomming is echter niet limitatief. Wees creatief en gebruik bijvoorbeeld ook een interessante passage uit je manuscript. Houd daarbij wel het laatste punt over de pagina-omvang in het achterhoofd.

Een schrijver is van alle markten thuis

Zoals je ziet, doe je bij het maken van een synopsis een beroep op je analytische, creatieve en commerciële (schrijf)vaardigheden. Het vinden van de juiste balans is daarbij cruciaal. Gezien de beperkte omvang van het document is het belangrijk dat je voldoende afstand neemt van je eigen verhaal. Dit wordt moeilijker naarmate je over meer details beschikt. Om die reden is het handiger om de synopsis niet te schrijven na afronding, maar juist vóór aanvang van het manuscript. Treden er vervolgens in de verhaallijn nog enkele wijzigingen op, dan kun je alsnog de puntjes op de i zetten. Want zeg nou zelf, aanvullen is toch veel makkelijker dan schrappen?

Verder is het schrijven van de synopsis ook een beetje de kunst van het verleiden. Vergelijkbaar met een pronkende pauw, die met zijn oogachtige staartveren het vrouwtje betovert. Ken daarom de sterktes van je boek, en gooi ze als pauwenogen in de strijd.